Mit państwa

Ernst Cassirer (1874-1945) - niemiecki filozof pochodzenia żydowskiego, prof. i rektor na Uniwersytecie w Hamburgu, w 1933 roku wyemigrował do Anglii, potem Szwecji (w 1939 roku przyjął szwedzkie obywatelstwo) i USA. Neookantysta, uczeń Hermana Cohena, ostatni wybitny przedstawiciel idealistycznej Szkoły Marburskiej, autor kilkunastu rozpraw, z których za najważniejsze uznaje się 3-tomową Philosophie der symbolischen Formen, Esej o człowieku i właśnie wydaną w 1945 roku, ostatnią pracę Cassirera Mit państwa.

Podsumowuje w nim swoje rozważania na temat struktury myślenia mitycznego. A jak pisze Hanna Buczyńska (w: Cassirer WP 1963) wg Cassirera Myślenie mityczne jest myśleniem konkretnym, nieabstrakcyjnym. Jest to świadomość, która nie operuje pojęciami ogólnymi, wszystkie jej pojęcia są uwikłane w indywidualne sytuacje, szczegółowe konteksty. () Mit nie ma charakteru czysto intelektualnego. Pomimo, że jest formą myślenia, formą świadomości, to jednak czynnik emocjonalny gra w nim poważną rolę. Mit jest w równym stopniu produktem emocjonalnym co racjonalnym i nie można pomijać w nim żadnego z tych elementów. Nie przeczy to bynajmniej możliwości traktowania mitu jako formy myśli, bowiem mit jest przetworzeniem, wyrażeniem emocji, a nie samą emocją. () O ile świadomość naukowa ma charakter kontemplematywny, o tyle w świadomości mitycznej w sposób równoważny występują czyn , emocja i myśl.

Po tych ogólnych rozważaniach poprowadzi nas autor przez historię mitu ale też walki z mitem w myśli politycznej od Platona (zwł. Państwo, Prawa, Polityk) i Arystotelesa (zwł. Polityka), przez myślenie średniowieczne (św. Tomasz), Machiavellego aż po Hegla i mity polityczne XIX i XX wieku z kultem bohaterów Carlylea i ras Gobineau na czele.