Krótki przewodnik po rzeczywistości

Jim Baggott (ur.1957) - angielski fizyk, chemik, kosmolog, filozof, popularyzator nauki. Niezależnie od tego, czy pisze o mechanice kwantowej, czy o strukturze czasoprzestrzeni, jego twórczość stanowi pasjonujący, oparty na twardych dowodach empirycznych Krótki Przewodnik po rzeczywistości, naszej rzeczywistości. Z przedmowy Autora: Gdzie jesteś w tej chwili?

Może stoisz w księgarni, kartkując tę książkę. Może siedzisz w pociągu, albo w poczekalni na lotnisku, zabijając czas. Może siedzisz w łóżku, czytając te słowa, aby odsunąć od siebie mentalny zgiełk dnia przed jego końcem.

Skąd wiesz, że coś z tego jest realne?

Rzeczywistość naszego świata uważamy za rzecz całkowicie oczywistą. Dlaczego nie? Rzeczywistość zwykła istnieć zawsze, kiedy budzimy się rankiem. W ciągu dnia jest stale przewidywalna i wciąż jest z nami wieczorem, kiedy zapadamy w sen.

Rzeczywistość posiada wymiar społeczny żyjemy i pracujemy obok innych ludzi; zarabiamy, wydajemy pieniądze (na przykład w księgarniach). Żenimy się/wychodzimy za mąż. Głosujemy w wyborach.

Rzeczywistość ma także wymiar fizyczny żyjemy w świecie, w którym znajdują się obiekty materialne, takie jak książki, domy, samochody, pociągi, góry, rzeki i drzewa. Obiekty te są źródłem wrażeń, wzrokowych, smakowych, zapachowych, słuchowych i dotykowych. Podstawą tego wszystkiego wydaje się być długa lista maleńkich nieobserwowalnych obiektów, które jak mówią naukowcy, tworzą większe obiekty, które widzimy i z którymi oddziałujemy. Te maleńkie obiekty to molekuły, atomy, protony, neutrony, elektrony, fotony i wiele innych, a wszystkie one zaludniają scenę trójwymiarowej przestrzeni, tańcząc w rytm jednowymiarowego czasu.

Niniejsza książka zgłębia rzeczywistość, na poziomach społecznym, percepcyjnym i fizycznym. Moim celem jest poprowadzić cię przez te poziomy, w poszukiwaniu czegoś, co możemy wskazać, czego możemy się trzymać i powiedzieć, że jest to rzeczywiste. Książka jest podzielona na trzy części i formułuje trzy podstawowe pytania: Czy pieniądze są rzeczywiste? Czy kolory są rzeczywiste? Czy fotony są rzeczywiste?

Jak można się było spodziewać, odpowiedzi wcale nie są oczywiste i wiele z nich jest dość niepokojących. Na każdym etapie książka bada niektóre opinie, które wypowiedziało o rzeczywistości kilku spośród największych myślicieli, od filozofów starożytnej Grecji do współczesnych naukowców i teoretyków nauk społecznych, przy czym wszystkie one pozostają zdecydowanie w granicach powszechnego zrozumienia.

Jest to w zasadzie książka filozoficzna. Zaczyna się od aspektów teorii społecznej i filozofii społeczeństwa, obejmuje klasyczną i współczesną filozofię i kończy się na tym, co zawsze lubiłem nazywać filozofią przyrody, a inni mogą nazywać fizyką. Jeśli nie masz żadnego przygotowania w dziedzinie nauk społecznych, filozofii albo nauki, nie martw się, bo tego nie potrzebujesz.

Filozofia to absolutnie naturalna dziedzina działalności człowieka. Praktycznie każdego dnia zajmujemy się spekulacjami filozoficznymi dotyczącymi natury naszej rzeczywistości. Niewielkim trudem potrafimy analizować i interpretować te spekulacje w sposób, który pomaga nam po pierwsze poznać naturę problemów, które mogą istnieć wespół z naszymi zdroworozsądkowymi koncepcjami rzeczywistości, a po drugie zdać sobie sprawę, skąd mogłyby pochodzić pewne rozwiązania. Co najważniejsze, jeśli możemy uzyskać wystarczające zrozumienie problemów oraz ich możliwych rozwiązań, wówczas możemy sformułować własne opinie. Książka ta jest więc przeznaczona dla każdego, kto kiedykolwiek zastanawiał się, co jest rzeczywiste i skąd to wiemy.