Było to pod Jeną. Opowiadanie legionisty

Warszawa, rok 1806. Dwudziestojednoletni Józef Rudnicki, młody szlachcic żyjący dotąd beztrosko pod pruskim zaborem, wdaje się w zatarg z rotmistrzem Hermanem von Hillerem. Pojedynek ma być śmiertelny, a za jego skutki grozi surowa kara. W tej samej chwili Rudnicki otrzymuje list od przyjaciela służącego w Legii Północnej i podejmuje decyzję: po starciu ucieknie z Warszawy i przedostanie się do polskich legionistów.

Wraz z wiernym Grzesiem Rozworą rusza przez granicę do Galicji, trafia do Puław i zabiega o dokumenty potrzebne do dalszej podróży. Droga ku armii napoleońskiej okazuje się jednak pełna niebezpiecznych spotkań. Gdy wreszcie Rudnicki dociera do polskich ułanów, zostaje wciągnięty w kampanię przeciw Prusom. Bierze udział w marszach, potyczkach i szarżach, a jego prywatny konflikt z Hillerem splata się z wydarzeniami prowadzącymi ku bitwie pod Jeną.

Walery Przyborowski osadza przygodową fabułę w konkretnych realiach kampanii 1806 roku i opowiada ją z perspektywy młodego legionisty.