Wertepy

Wznowienie doskonałej, mało znanej powieści Leopolda Buczkowskiego, wydanej po raz pierwszy w 1947 roku. Obserwujemy jej bohaterów, zanim przeistoczą się w tropione zwierzęta, w ścigających i ściganych. Już tu widoczna jest jednak ich postępująca dehumanizacja, zbrodnicze predyspozycje, które w czasie okupacji znajdą podatny grunt. Wertepy to cykl impresyjnych epizodów, które w szczególny sposób tworzą zwartą całość. Makabryczne, lecz niepozbawione liryzmu, stanowią w dorobku Buczkowskiego, bezkompromisowego eksperymentatora, dzieło osobne. To bezlitosny portret podolskiej wsi doby międzywojnia dotkliwej nędzy, która popycha ludzi do zbrodni. Znajdziemy tu nie tylko charakterystyczne dla autora Czarnego potoku mroczne wyimki z wojennej apokalipsy czy opis degradacji człowieka, którego niszczą nienawiść i zło. Kłębią się tu i mieszają ludzie, ich gesty, obrazy przyrody. Łachy, smród, błoto, gnój, wszy. A równocześnie ileż tu przebłysków autentycznej poezji!