Piotr Rawicz. Biografia opętanego przez pismo

[.] kto wie prawdę" o smutku poety,

który już użył wszystkich słów, które miał.

I wie, że innych już w nim nie ma.

Jak żołnierz, który oddał ostatni strzał

i nie ma już kuli, aby rozbić własny czerep.

Piotr Rawicz wkłada kartkę w wałki maszyny do pisania. Zagląda do starych papierów, które przez wiele lat przepisuje. Kim był kiedyś? Kim jest teraz, tu, w Paryżu lat sześćdziesiątych? Jest pisarzem, autorem powieści Krew nieba, która zszokowała francuski świat literacki. Nikt do tej pory nie pisał w taki sposób o Zagładzie. Ta książka nie jest dokumentem historycznym stwierdza Rawicz i podważa kategorię świadectwa, bo interesuje go nie tyle prawda, ile język, który tej prawdy nie może wyrazić. Interesuje go niemoc słów, to miejsce, gdzie język rozszczelnia się, odsłaniając szczelinę, w którą można (trzeba?) wpaść, by dotknąć istoty literatury. Nie interesują go salony literackie ani poklask. Interesuje go tylko pisanie.

Jest grafo-manem opętanym przez pismo. Musi pisać, siekać świat na drobniutkie elementy, musi kreślić, ryć w kartce papieru, musi zbierać ścinki języka, pozostałości po niewypowiadalnym. Bo pisać TRZEBA. A kiedy kończy pisanie, zaczyna przepisywać swoje stare notatki, by jeszcze raz słowami przytwierdzić się do podłoża, do życia.

Jest Polakiem, naturalizowanym Francuzem, lwowskim Żydem. Jest emigrantem, niepożądanym w PRL korespondentem PAP-u i recenzentem Le Monde'a. Ocalałym z Zagłady.

Mnogość i migotliwość tożsamości Piotra Rawicza stała się wyzwaniem biograficznym. Jak pisać o kimś, kto nieustannie zaciera ślady? Jak opowiedzieć o całym życiu kogoś, kto ucieka przed wszelką totalnością i dopowiedzeniem? Czy do się zapisać delikatną strukturę życioopowieści i jednocześnie zachować rumowisko słów? A wreszcie: czy po życiu cudzym życiem biograf/biografka nadal jest sobą?