Optimum 2.0. Idea cyberpsychologii pozytywnej

Rozwój sztucznej inteligencji jest odważną, żeby nie powiedzieć: brawurową szarżą ku granicznym słupom człowieczeństwa.

Rozwój sztucznej inteligencji osiągnął oszałamiającą skalę, a kolejne innowacje zagęszczają sieć interakcji ludzi z cyfrowymi artefaktami. Wynalazki budzą podziw i przerażenie. Jest to widoczne w badaniach prowadzonych w ramach cyberpsychologii, których przedmiotem jest głównie "ciemna strona" relacji człowiektechnologia: od lęku przed cyfryzacją, poprzez liczne uzależnienia, po niepokój związany z perspektywą pojawienia się systemów o nadludzkich możliwościach. Czy nowe technologie są jedynie źródłem stresu i niepokoju? Czy cyberpsychologia musi być rozwijana wyłącznie w wiktymologicznym ujęciu?

Gdy wypowiadam słowo "innowacja", pierwsza sylaba odnosi się już do historii techniki.

Nie inaczej zdarzyło się w przypadku tej książki! Nowe wydanie odzwierciedla tempo rozwoju SI: wiele z koncepcji, które w pierwszej edycji książki (2021) miały status postulatów, w Optimum 2.0 są już elementem naszej codzienności.

Paweł Fortuna proponuje rozszerzenie badań nad interakcjami człowieka ze sztucznymi jednostkami o wymiar będący domeną psychologii pozytywnej, a więc dobrostan rozumiany jako optymalne funkcjonowanie. Nową perspektywę określa mianem "pozytywnej cyberpsychologii" i w kolejnych rozdziałach odsłania drzemiący w niej naukowy oraz praktyczny potencjał. Autor prowadzi Czytelnika przez uniwersum jednostek, które bazują na SI, a następnie prezentuje realne i ewentualne przykłady systemów hybrydowych wpływających na poprawę satysfakcji z życia oraz wspierających rozwój wybranych sił psychicznych: kreatywności, dzielności, dobroci, przywództwa, pokory i nadziei. Refleksja psychologiczna jest przy tym spleciona z rozważaniami dotyczącymi istoty człowieczeństwa, transhumanizmu oraz futurologicznych wizji "silnej" SI.

Trzeba dać szansę na pozytywne spotkanie ludzkiej mądrości z cyfrową technologią. Pierwszym i podstawowym krokiem jest lepsze poznanie sztucznych jednostek, które już są obecne na deskach teatru życia codziennego, a kolejnym krytyczne spojrzenie na możliwości kształtowania wartościowych interakcji z nimi. Jeśli idea tworzenia pozytywnych systemów się sprawdzi, będzie można ją przekazać młodym ludziom. Zaproponujmy im coś więcej niż nowy smartfon, wi-fi i pakiet przestróg przed sidłami uzależnień.

Z tekstu

Autor ksiazki zaprasza nas do, jak to okreslił Max Tegmark, najwazniejszej rozmowy naszych czasow, czyli dyskusji o tym, jakie sa kluczowe dazenia człowieka, odbywajacej sie w kontekscie rozwoju technologii, a szczegolnie mocnej sztucznej inteligencji, ktora zdolnosciami poznawczymi moze przerosnac ludzi i tym samym doprowadzic do niespotykanych w historii ludzkosci zmian. Zdarzenia i procesy, jakie obserwujemy aktualnie, wskazuja na to, ze zmiany te sa nieuniknione. Nie jest jednak przesadzone w jakim kierunku beda one podazały. [] Jako swoj wkład do wspomnianej rozmowy Autor przedstawia idee cyberpsychologii pozytywnej. Stwierdza, ze "cyberpsychologia pozytywna jest na razie jedynie projektem, promykiem wysłanym w intelektualna przestrzen". Taka charakterystyka ksiazki jest jednak, moim zdaniem, zbyt skromna w stosunku do tresci, ktora otrzymujemy.

prof. dr hab. Piotr Kulicki