Hypatia z Aleksandrii

Od wieków postać Hypatii z Aleksandrii - neoplatońskiej filozofki i matematyczki, naznaczoną dramatycznością jej śmierci, którą poniosła z rąk motłochu aleksandryjskiego w 415 roku po Chr., oplata literacka legenda. Jako symbol cywilizacji, która bezpowrotnie przeminęła pod naporem chrześcijaństwa, jako poganka - męczennica, niewinna ofiara ostatniej walki o ocalenie doskonałego świata greckiej harmonii i głębi, nieskrępowanej myśli i naturalnego rozumu przed dogmatami nowej religii, zawsze piękna i młoda, funkcjonowała Hypatia od czasów Oświecenia, od Woltera i historyka E. Gibbona do współczesnego feminizmu. Maria Dzielska ukazuje nam w swojej książce różne wersje tej legendy zbudowanej na ideologicznych tendencjach, modach i upodobaniach jej autorów, po to, by uwydatnić kontrast między obrazem ukształtowanym przez legendę a historycznym pierwowzorem. W konfrontacji z danymi źródeł historycznych prowadzi nas ku prawdziwej historii życia i dokonań Hypatii, odtwarza krąg jej uczniów zafascynowanych wiedza i moralną osobowością swojej Mistrzyni, odkrywa przyczyny jej okrutnej śmierci, wiążąc je z trwającymi w tym czasie w Aleksandrii napięciami i konfliktami pomiędzy władzą świecką a kościelną. Maluje przed naszymi oczami barwny obraz tego wspaniałego miasta, chrześcijańskiego, pogańskiego, żydowskiego, serca greckiej edukacji i kultury, wysokiej duchowości i skrajnej zmysłowości, powściągliwej mądrości i żądzy zbrodniczości.