Dziesięć dni Europy. Archeologia pamięci

Nowe, poszerzone wydanie głośnego reportażu o najważniejszych wydarzeniach w Europie w ubiegłym stuleciu

Jaka była Europa XX wieku? Jak//a jest na początku wieku XXI?

Czy da się ją opisać, wybierając jedno miasto na dekadę?

Każde z przedstawianych przez Konstantego Geberta wydarzeń ilustruje ważne procesy politycznej, kulturalnej i społecznej historii Europy: od cesarskiej parady w Wiedniu w 1908 roku, przez artystyczne debaty w Warszawie w latach 80., aż po wojenne spalenie Biblioteki Narodowej w Sarajewie w roku 1992. Początek wieku XXI widzimy w świetle wydarzeń w Kijowie, Mediolanie i Urk. Dokąd zaprowadziła nas burzliwa epoka wielkich wojen, wzlotów i upadków systemów totalitarnych, prób jednoczenia się i tworzenia wspólnot?

Jak mówi autor, w jego XX wieku "więcej jest lewicy niż prawicy, więcej feministek niż Kościoła, więcej artystów niż polityków i więcej paradoksów niż rzeczy pewnych". Gebert uważnie obserwuje, jak wątki różnych opowieści splatają się ze sobą - choćby losy pewnego bezrobotnego malarza z Wiednia szlifującego bruki, który później walczył pod Ypres i głodem mordował Leningrad.

Do czego doprowadził nas wiek XX?

Jak radzimy sobie z etycznym wyzwaniem przyjmowania uchodźców i co będzie z Ukrainą?

Czy możemy patrzeć w przyszłość z optymizmem i - jak sugeruje autor - "pesymisty ten jeden raz nie dopuścić do głosu"?

Konstanty Gebert zdobył sobie uznanie kompetentną publicystyką polityczną oraz reportażem. Jedno i drugie odnajdujemy teraz w książce o niedawnych losach Europy i Europejczyków, w której barwność opisu reporterskiego idzie w parze z wnikliwością historyka. Ten obraz dziesięciu wydarzeń z życia Europy w XX w. skłania do refleksji i nad współczesnością, i nad miejscem pamięci w świadomości europejskiej. Przekonuje, że jedność Europy takiej wspólnej pamięci wymaga.

Bronisław Geremek w 2004 roku o pierwszym wydaniu Dziesięciu dni Europy